Rau Rừng Cù Lao Chàm – Món Ăn Dân Dã Với Nhiều Dinh Dưỡng

Nếu đã đến với Cù Lao Chàm mà chưa thưởng thức món rau rừng và uống nước lá rừng thì coi như chưa đến Cù Lao Chàm. Chỉ là một món đặc sản nhỏ trong nhiều món ăn khác, nhưng rau rừng Cù Lao Chàm chiếm một vị thế quan trong trong đời sống sức khỏe của ngư dân trên đảo. Được truyền từ này sang đời khách còn gìn giữ và phát huy đến bây giờ. Để biết công năng, hiệu quả và xuất xứ từ đâu chúng ta cùng nhau tìm hiểu nhé.

Rau Rừng Cù Lao Chàm tươi người dân vừa mới hái

Lá rau rừng Cù Lao Chàm mọc ở đâu?

Rau rừng Cù Lao Chàm gồm 37 loại thuộc các nhóm cây thân thảo, dây leo cây bụi và cây thân gỗ. Rau rừng ở Cù Lào Chàm mọc hoang dã ở các chân núi, bờ khe, phiến đá và khá phong phú về chủng loại. Đặc biệt chỉ riêng có vài loại mà ở Cù Lao Chàm có phổ biến như lá đỏ ngọn Lá sân…

Một số loại như rau đỏ ngọn, bìm bìm,… mọc ở những khu vực triền đồi hiểm trở, nếu không có kinh nghiệm thì dễ gặp nguy hiểm khi hái chúng.

Hầu hết Cù Lao Chàm là núi bao phủ xung quanh, ngay cả tên gọi của nó thì chắc chắn là rau này là loài rau mọc hoang dại trên cá triền núi? Vậy làm sao để phân biệt được rau nào có độc hay rau nào không độc? Theo quan niệm dân gian muốn biết loài nào có độc hay không người ta thường hái mang về cho gà ăn trước, nếu không sao thì sẽ dùng. Nhưng có một điểm đáng lưu ý là có một loài hải sản quý hay ăn lá rau rừng: Đó là Cua Đá Cù Lao Chàm, người dân quan sát và biết được công dụng diệu kỳ của láu rau rùng thông qua thịt và gạch của con cua.

Thời gian nào nên hái rau rừng Cù Lao Chàm?

Cuối xuân đầu hạ là vào mùa chính thu hoạch rau rừng của xứ đảo này. Theo các người dân lớn tuổi kể lại thời gian hát rau rừng tầm 05h00 sáng đến 07h00 sáng, lúc bình minh vừa lên và những giọt sương đầu tiên vừa cạn thì rau sẽ rất ngon và nhiều dinh dưỡng nhất. 

Tên gọi của 35 loại lá trong rau rừng Cù Lao Chàm

Rau rừng Cù Lao chàm gồm 35 loại sau: Rau bác bác, Cỏ Bạc đầu, Bìm bìm, Bồ đường, Bơm bướm, Bứa cải bay, Chảnh ngảnh, Rau chè lẹ, Rau chọi, Rau chân vịt, Rau cu, Cây dát, Rau dền cơm, Rau dớn, Rau dứng, Đỏ ngọn, Rau đắng đất, Rau đậu Kim cang, Rau má rừng, Rau mã đề, Rau má mẹ, Rau mặt trời, Rau mè đất, Rau muối, Rau năng, Rau nho, Rau ngổ điếc, Rau rìu, Rau sam, Sân, Cây Sợp, Rau sứng, Rau trai, Thành ngành, Thông đất.

Cách thu hoạch rau rừng Cù Lao Chàm

Những người hái rau rừng thường hái rau ở Rừng Am, Rẫy ông Thơ, Suối Tình, triền núi Bãi Bấc, Bãi Ông, Bãi Hương, triền núi ven đường quốc phòng.

Phương tiện để hành nghề hái lá rau rừng khá đơn giản dân dã với giỏ xách nhựa đem theo để đựng rau hái được, một số rổ nhựa, rổ tre lớn để đựng rau, một vài mảnh vải mỏng để phủ rổ rau giữ ẩm vải, vại, chum, thùng để đựng nước rửa rau. Thu nhập của người hái lá rau rừng cũng tương đối cao từ 100.000 đến 200.000 vnđ/1 ngày vào mùa có khách du lịch.

Rau rừng là những lá non, đọt non của các cây, chúng được hái rất đơn giản bằng các động tác dùng tay bẻ, bứt, ngắt lá, đọt mà không cần dụng cụ phụ trợ. Hái xong thì bỏ vào bao, giỏ đi chợ. Tuy nhiên, có một số loại cây phân bố ở địa điểm khá khó, như cây đỏ ngọn, bìm bìm… phải leo chót vót trên những thân cổ thụ, lúc len lỏi vào bụi rậm, lúc lại đứng chênh vênh trên những vách đá khiến cho người hái rau cũng phải vất vả, lắm lúc gặp nguy hiểm.

Hái đủ rau xong, người ta mang rau về, phân ra, trộn đều mỗi rổ gồm từ 10 – 20 loại rau khác nhau, rửa nước cho sạch, bỏ vào các rổ nhựa, rổ tre thường dùng hàng ngày, lấy vải ướt phủ lên trên mặt để giữ ẩm cho tươi rau. Khi người có nhu cầu tới mua thì bán, hoặc sáng mai mang ra chợ Bãi Làng bán hoặc cung cấp cho các nhà hàng ở Bãi Ông, Bãi Chồng, Bãi Làng đã có đặt hàng sẵn.

Rau rừng là loại rau tươi nên việc tích trữ để bán là không thể do vậy việc thu hái cũng mang tính thụ động cao, phụ thuộc vào thời tiết rau rừng có nhiều loại và sử dụng chủ yếu là lá đỏ ngọn, nên trong mùa hạ lượng tái sinh thấp. Những người hái rau phải chọn cách hái ở một địa điểm trong 1 – 3 ngày sau đó chuyển sang hái ở các địa điểm khác để đọt, lá cây ở nơi vừa hái có điều kiện tái sinh

Rau rừng Cù Lao Chàm chế biến với các món nào?

Có nhiều cách chế biến rau rừng nhưng đa số các món đều được chế biến không cầu kỳ để giữ nguyên vẹn hương vị tự nhiên. Rau rừng được sử dụng bằng ba cách ăn sống hoặc nấu canh và phổ biến nhất là luộc ăn với mắm cái. Rau rừng luộc đã trở thành một thương hiệu ẩm thực riêng của Cù Lao Chàm, ngày ngày được du khách thích bởi sự đa dạng trong mùi vị chua, ngọt, đắng, giòn, mềm, dài kết hợp với vị mặn ngọt cay của mắm cái đã pha trộn. Các món ngon từ rau rừng:

  • Rau rừng luộc chấm mắm nêm ( du khách được thưởng thức khi đặt tour Cù Lao Chàm 1 ngày)
  • Rau rừng xào 
  • Rau rừng nấu bún (Bún mắn, bún Cua đá)
  • Rau rừng hấp cách thủy
  • Rau rừng nấu canh (tôm, cua, cá, hải sản)

Bữa cơm quen thuộc của người Cù Lao Chàm không bao giờ thiếu món rau rừng luộc. Rau hái về, chọn những cọng còn non, rửa sạch để ráo, cho vào nồi nước đang sôi, trong vài phút là vớt ra. Rau rừng luộc đúng điệu phải chấm cùng mắm cái được làm bởi những con cá tươi cơm tươi nguyên. Món ăn đơn giản là vậy mà lại ngày càng được du khách ưa thích bởi sự đa dạng trong mùi vị: chua, ngọt, đắng, giòn, mềm, dai của các loại rau kết hợp với vị mặn, ngọt cay của mắm cái đã pha trộn. Đặc biệt, có một số loại rau còn có dược tính như rau me có tính thanh nhiệt, rau mặt trời tăng lực, kích thích thần kinh, rau đậu giải nhiệt, đọt choại thì có vitamin E, rau chân vịt ngăn ngừa bệnh ung thư… trở thành bài thuốc nam bồi bổ sinh lực.

Rau rừng luộc

Du khách từng một lần thưởng thức món rau rừng xào tỏi chắc chắn sẽ khó quên cái hương vị thơm ngon, mặn mà. Đun sôi nước, cho rau vào luộc vừa chín tới, vớt ra tráng qua nước lọc. Cho dầu ăn vào chảo, phi thơm tỏi, bỏ rau đã ráo nước vào xào 2 – 3 phút. Nêm gia vị, rắc một ít tiêu, đảo đều. Mùi thơm hăng hắc của tiêu bám vào từng ngọn rau xanh giòn, mới nhìn thôi đã thấy thèm.

Trong những ngày hè nắng nóng, cao lương mỹ vị nào cũng chẳng bằng bữa cơm ấm cúng cùng món canh rau rừng cua đá. Cua đá rửa sạch thân ngoài, bóc mai, lấy gạch, rửa lại bằng nước nóng cho khỏi tanh rồi tách con cua làm hai hoặc ba tùy theo lớn hay nhỏ. Đợi nồi nước trên bếp thật sôi rồi bỏ cua vào. Độ mươi phút, khi cua đã chín, bỏ rau vào. Nêm ít muối với bột ngọt là xong. Cái vị thanh thanh, ngòn ngọt của từng cọng rau khiến người ta như quên hẳn cái oi nóng của đất trời. 

Nước lá rừng Cù Lao Chàm?

Hiện tại ở Cù Lao Chàm, đa số người dân địa phương đều uống nước lá rừng. Tại các hàng quán ở Cù Lao Chàm đều sử dụng nước lá rừng để phục vụ du khách và đây là nét đặc trưng góp phần tạo nên thương hiệu cho nước lá rừng ở Tân Hiệp.

Nước lá rừng Cù Lao Chàm bao gồm từ 16 – 18 loại lá có sẳn trên triền núi quanh đảo, dùng để nấu nước uống như nước chè. Người dân trên đảo thường vào rừng hái các loại lá về phơi khô và để uống vào dịp Tết Đoan ngọ, như một cách thanh lọc cơ thể, nên lá rừng còn được gọi là “lá mùng năm”. Hương vị của nước lá thơm mát, đậm đà, lại có tác dụng giúp ngủ ngon, giải độc cho cơ thể nên trở thành đặc sản của xứ đảo mà du khách nào đến đảo cũng tìm mua về làm quà.

Người dân bán lá rừng phơi khô cho du khách

Có rất nhiều loại lá được hái và trộn vào thành lá lao như dứa, bầu đường, từ bi, bầu đề núi, é, sanh núi, ngũ gia bì, nhàu, thụt đọt, ổi tàu, da lông, nhãn núi… Có loại phải lấy cả thân, rễ, lá; có loại chỉ lấy mỗi lá. Lá hái về băm nhỏ, phơi khô, rồi trộn đều các thứ vào, cho vào bao ny lông bán cho du khách. Nếu không thích có thể dùng riêng từng loại với nhiều công dụng khác nhau.

Cách nấu nước lá rừng 

Để có một bát nước trà ngon, đòi hỏi sự khéo léo trong cách ủ trà. Trước khi nấu, lá được rửa sạch, không nên vò nát. Cho nước lọc vào ấm, đun sôi mới thả lá vào, nhận cho ngập với mặt nước rồi tiếp tục đun sôi. Khi nồi nước lá đã sôi, lấy gáo nhận lá cho chìm xuống, sau đó đổ thêm vài ba gáo nước vào rồi hạ lửa, ít phút sẽ có được ấm nước trà để thưởng thức.

Lửa nấu nước lá phải đỏ đều, không to quá mà cũng không nhỏ quá, canh lửa sao cho lá ra vừa độ, nếu già lửa trà sẽ mất vị ngọt, không thơm; còn nếu non lửa, quá nước sẽ nhạt, không đượm. Củi nấu tốt nhất là thứ củi không làm phai mất vị nước như: củi bạch đàn, củi tre…Ở đảo Cù Lào Chàm, người ta thường đun nước lá rừng trong những chiếc ấm nhôm hay ấm đất. Uống từng ngụm nước trà nóng hổi, vị chan chát, ngòn ngọt đượm nồng trên đầu lưỡi rồi dần dần ngấm sâu vào lòng người khi thưởng thức.

Công dụng của lá rừng Cù Lao Chàm?

Theo các bài thuốc dân gian để lại là lá rừng có tác dụng thanh nhiệt (trà lá rừng), và chửa được 1 số bệnh nhẹ như: Mất ngủ, ăn không ngon, bệnh khớp, và các bệnh về da… Đặc biệt có một số loại rau có dược tính như: Rau mí thanh nhiệt, rau mặt trời tăng lực kích thích thần kinh, rau đậu đạo giải nhiệt có vitamin E rau chân vịt chống ung thư. Ngoài ra thành phần trong một số loại lá trên có tác dụng khác nhau để chưa bệnh, nên quý khách có nhu cầu tìm hiểu sâu hơn về công dụng của từng loại lá, nên kiểm tra trong y dược cổ truyền Việt Nam.

Nước lá rừng Cù Lao Chàm uống rất tốt cho sức khỏe

Nên mua lá rừng Cù Lao Chàm về làm quà không?

Ngày nay, mỗi khi đến Cù Lao Chàm, bên cạnh các loạị cá khô, mực một nắng, bánh ít lá gai… người ta không thể không nhắc đến món nước lá Cù Lao Chàm. Chỉ cần lang thang khu chợ trên đảo du khách dễ dàng tìm thấy nơi bày bán lá thuốc để mua. 

Trà rừng Cù Lao Chàm

Một khi quý khách đã ra đến đảo nên mua 1 vài gói lá rừng về để dành pha trà uống, nước lá rừng rất thanh và ngon, rất tốt cho sức khỏe cho các du khách cao tuổi. Hiện nay trà rừng Cù Lao Chàm là 1 sản phẩm được rất nhiều du khách yêu thích, mua về làm quà cho người thân và gia đình mỗi khi đến tham quan và vui chơi giải trí tại đây. Với hương vị ngọt mát, xoa tan  mọi mệt mỏi, nóng nực mùa hè, chống cảm gió mùa đông, tiếng lành nước lá đã được đồn xa, dần dần trở thành thương hiệu trong lòng khách du lịch.

Có thể bạn sẽ thích

Ẩm thực Cù Lao ChàmĐặc sản Cù Lao Chàmlá rừng Cù Lao ChàmMón ngon Cù Lao Chàmnước lá rừng Cù Lao Chàmrau rừng Cù Lao Chàm

TOUR DU LỊCH CÙ LAO CHÀM 1 NGÀY

Tour Ghép Cù Lao Chàm 1 ngày

Tour Ghép Cù Lao Chàm 1 ngày

Được UNESCO công nhận là Khu dự trữ sinh quyển thế giới vào...

Từ: 600,000VNĐ/ khách

Tour Cù Lao Chàm 1 ngày đón tại Đà Nẵng

Tour Cù Lao Chàm 1 ngày đón tại Đà Nẵng

Những bãi biển sạch và hải sải tươi ngon khiến Cù Lao Chàm...

Từ: 700,000VNĐ/ khách

Tour Cù Lao Chàm 1 ngày đón tại Hội An

Tour Cù Lao Chàm 1 ngày đón tại Hội An

Cù Lao Chàm, cụm đảo hoang sơ thuộc TP Hội An (Quảng Nam) cách...

Từ: 650,000VNĐ/ khách

Tour Cù Lao Chàm 1 ngày đón tại Cảng Cửa Đại

Tour Cù Lao Chàm 1 ngày đón tại Cảng Cửa Đại

Cù Lao Chàm là một cụm đảo thuộc biển Cửa Đại, thành phố...

Từ: 600,000VNĐ/ khách

© 2014 Cu Lao Cham Tour, All rights reserved